İshal Baskın IBS Hakkında

IBS-D (ishal baskın irritabl bağırsak sendromu) çoğu zaman yalnızca kronik ishal ile ilişkilendirilse de, tablo bundan çok daha geniştir. Hastalar genellikle aralıklı karın ağrısı ve kramplarla birlikte uzun süren ishal atakları yaşar. Ancak belirtiler bununla sınırlı değildir.

Yemeklerden sonra ya da stresli dönemlerde ortaya çıkan gaz/şişkinlik, artan ishal dışkılama IBS-D’nin en sık görülen yakınmalarından biridir. Kişi bazen çok az yemiş olsa bile aşırı doluluk hissedebilir. Üst karın bölgesinde yanma, hazımsızlık, geğirme ve mide bulantısı gibi dispeptik şikâyetler de tabloya eşlik edebilir.

IBS-D yalnızca sindirim sistemiyle ilgili değildir; vücudun farklı alanlarını da etkileyebilir. Bazı hastalarda mikrobiyotadaki dengesizliğe de bağlı olarak ruh hali dalgalanmaları görülür; kişinin yaşadığı duygu durum, mevcut durumla uyumsuz ve günlük yaşamı zorlaştırıcı olabilir. Yaygın kas ve eklem ağrıları, yorgunluk, uyku düzensizlikleri ve odaklanma sorunları bu tabloyu daha da karmaşık hale getirebilir.

Her ne kadar IBS-D ishal baskın bir tablo olsa da, bazı hastalar zaman zaman bağırsaklarını tam boşaltamamış gibi hissedebilir. Özellikle sabah işe/ okula gitmek zorunda olan bireyler sabah saatlerinde daha sık boşaltım sağlamak isteyebilir. Bu durum stres mekanizmasını da olumsuz etkileyebilir.

Kısacası IBS-D, yalnızca “sık tuvalete gitmek”ten ibaret değildir; yaşam kalitesini çok yönlü etkileyebilen karmaşık bir durumdur.

IBS-D’nin kesin nedeni bilinmese de araştırmalar bazı faktörlere işaret ediyor:

Bağırsak mikrobiyotasında dengesizlik / SIBO: IBS hastalarının üçte birinden fazlasında görülebilir. Tipik semptomlar yüksek gaz ve şişkinlikle beraber işaret eder.

• Bağırsak enfeksiyonları: Geçirilmiş enfeksiyon sonrası bağırsak hareketleri bozulabilir. Kişi bu duruma bağlı olarak tipik ishal baskın dışkı modeli gözlemler.

• Bağırsak iltihabı (gastroenterit): Artan iltihap hücreleri bağırsaktaki enterik sinir sistemini etkileyerek fonksiyonu bozabilir.

• Besin hassasiyetleri: FODMAP’ler, gluten, süt ürünleri gibi ürünlere karşı gelişen intolerans sonucu ishal bulgusuna rastlanabilir.

• Safra asidi emilim bozukluğu: Emilemeyen safra asitleri kalın bağırsağa geçerek ishal yaratabilir (%25 IBS-D hastasında görülür). Mutlaka hekim görüşü gerekir.

• Pankreas sorunları :IBS-D hastalarında ekzokrin pankreas yetmezliği (EPI) görülme olasılığı daha yüksek olabilir. Bu durum, pankreasın yiyecekleri sindirmek için ürettiği enzimlerin yetersiz olduğu veya normal sindirime yardımcı olamadığı bir bozukluktur. Hekim görüşüyle teşhis ve tedavi önerisi gerekir.

IBS-D Teşhisi Nasıl Konur ?

Hastalar karın ağrısı, değişen bağırsak alışkanlığı ve şişkinliğin çeşitli kombinasyonları ile başvurur, ancak IBS için tanısal bir altın standart test veya biyobelirteç yoktur. Hekiminiz öncelikle yapısal veya biyokimyasal problemlere bağlı diğer durumlardan dışladıktan sonra huzursuz bağırsak teşhisini koyar. Bu durumlar şunları içerebilir:

• İnflamatuvar bağırsak hastalığı (IBD)- Crohn/ Ülseratif Kolit

• Çölyak hastalığı

• Kolon kanseri

• Kronik gastrointestinal enfeksiyonlar

• Mikroskopik kolit

• Primer safra asidi ishali

Genel testler ve kolonoskopiler şüpheli bir durumu ortaya çıkarmıyorsa, doktorlar Rome IV kriterleri adı verilen özel bir soru setini ve sizin sağlık ile aile geçmişinizi bir araya getirerek, IBS-D’ye sahip olup olmadığınızı anlamaya çalışır.

Peki ya tedavi yönetiminde diyet ve diğer destekleyiciler nasıl olmalı? Bir sonraki blog yazımızı takip et <3

Yazıda kullanılan bazı bilgiler, yabancı kaynaklardan alınmış ve güncel tıbbi literatür ile desteklenmiştir. IBS-D ve benzeri durumlar için profesyonel sağlık danışmanlığı şarttır.